Gökbilimciler, James Webb Uzay Teleskobu’ndan elde edilen görüntülerde ilk kez bir ötegezegenin doğrudan görüntüsünü keşfetti.
James Webb Teleskobu’nun Güneş Sistemi dışında detaylı görüntülediği ilk gezegen ‘HIP 65426 b’, Jüpiter’den 6-12 kat daha fazla büyüklüğe sahip.
15-20 milyon yıllık olduğu tahmin edilen ötegezegen, 4.5 milyar yıllık Dünya’mıza kıyasla bebek bir gezegen olarak görülüyor.
Dünyadan 385 ışık yılı uzaklıkta bulunan gezegen, James Webb Teleskobu’ndaki kızılötesi kameralarla görüntülendi.
James Webb Teleskobu’nda bulunan özel kameralar evreni insan gözüyle görülemeyen kızılötesi ışınlarla görüntüleyebiliyor ve uzak gezegenlere dair detayların ortaya çıkarılmasına imkan tanıyor.
Uluslararası bir işbirliğiyle yürütülen gözlemlerin başında bulunan ve İngiltere’deki Exeter Üniversitesi’nde görevli Doç. Sasha Hinkley, ötegezegene ilişkin “Bu yalnızca Webb için değil, genel olarak astronomi için de bir dönüm noktası” dedi.
‘HIP 65426 b’ ilk olarak Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskopu ve Şili’de bulunan SPHERE aygıtı sayesinde görüntülenmişti. Webb’in uzun kızılötesi dalga boylarını görme yeteneği, 2017’de SPHERE’in kısa kızılötesi dalga boylarıyla aldığı ötegezegen görüntülerinden çok daha fazla detay sunuyor.
James Webb’in HIP 65426 b verilerini analiz eden bilim insanları, elde ettikleri verilere dair yapacakları tespitleri bilimsel makalelerde yayınlayacak.
Ötegezegenin kendi yıldızına olan uzaklığın, Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığından 100 kat daha fazla olduğu, James Webb teleskobunun da bu sayede ötegezegeni yıldızından ayırt edebildiği belirtildi.
Yıldızlar gezegenlerinden çok daha parlak olduğu için genellikle yıldızlarla gezegenleri birbirinden ayırt etmek teleskoplar için genellikle zor bir durum. Zira HIP 65426 b, yakın kızıl ötesi ışıkta kendi yıldızından 10 bin kat daha sönük. Ancak James Webb’in yıldız ışığını engelleyebilen koronagraflar veya maskelerle donanan çeşitli aygıtları, ötegezegenlerin doğrudan görüntülerinin yakalamasını sağlıyor.
Araştırma ekibinden Santa Cruz California Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olan Aarynn Carter, “Bu görüntüyü elde etmek uzayda hazine aramak gibiydi. Başlangıçta yalnızca yıldızdan gelen ışığı görebiliyordum. Ancak dikkatli bir görüntü işleme süreci sayesinde bu ışığı ortadan kaldırarak gezegeni ortaya çıkardım” dedi.
James Webb Teleskobu’yla elde edilen görüntülere ilişkin ise Carter, şu ifadeleri kullandı:
“Bence en çok heyecan verici olan yanı, bunun yalnızca bir başlangıç olması. Fizik, kimya ve oluşumları hakkındaki genel anlayışımızı şekillendirecek çok daha fazla ötegezegen görüntüsü var. Hatta daha önce bilinmeyen gezegenleri bile keşfedebiliriz.”
- Bilim insanları negatif zamanı kanıtladı: Zaman yolculuğu mümkün mü?
Bilim insanları, ışığın bazen bir malzemeden geçmeden önce çıkmış gibi göründüğü ‘negatif zaman’ fenomenini kanıtlamayı başardı. Dalgaların maddeden geçerken bozulmasıyla oluşan bir yanılsama olarak görülen fenomenin bulguları arXiv adlı ön makalede yayımlandı. - Sahra Çölü’nün altında neler var?
Dünyanın en büyük tropik çölü olan Sahra’nın altında yatan sırlar açığa çıkıyor. Araştırmalara göre, insanlık tarihini yeniden yazacak olan bulgular ve ‘kayıp cennet’ çölün altında yatıyor. - Satürn’ün en büyük gizemlerinden biri çözüldü: ‘Halkaların nasıl oluştuğunu açıklayabilir’
Gök bilimciler, Satürn’ün uydusu Titan’ın kendinden büyük başka bir uyduyla çarpışmış olabileceğini, ve bunun Satürn’ün ünlü halkaların oluşumunda rol almış olabileceğini ileri sürdü. - Antarktika, şimdiye kadar kaydedilen en hızlı buzul çöküşünü yaşadı
Antarktika’nın doğu yarımadasındaki Hektoria Buzulu, modern kayıtlardaki en hızlı geri çekilmelerden birine sahne oldu. Buzul, yalnızca iki ay içinde yaklaşık 8 kilometre geriledi ve kütlesinin neredeyse yarısını kaybetti. - Bilim insanları kozmik takvimi hesapladı: Gezegenlerin ömrü ne kadar?
Gezegenler doğuyor, evrim geçiriyor ve sonunda ‘ölüyor’. Bilim insanları bu sürecin süresinin, yıldızın türüne, gezegenin yapısına ve iç dinamiklerine göre milyonlarca yıldan trilyonlarca yıla kadar değişebildiğini belirtti. Uzmanlar, diğer gezegenlerin Dünya’dan daha uzun yaşayabileceğinin altını çizdi. - Astronomlardan şaşırtan keşif: Erken evrende kara delik beklenenden 13 kat daha hızlı büyüyor
Astronomlar, evrenin ilk dönemlerinde oluşan bir kara deliğin mevcut teorileri zorlayacak şekilde beklenenden 13 kat daha hızlı büyüdüğünü ortaya koyarak, kara deliklerin nasıl oluşup evrimleştiğine dair önemli soruları yeniden gündeme taşıdı.
